Khả năng phản ứng

Là khả năng trả lời đối với tác động (kích thích) của môi trường bên ngoài bằng phản ứng.
Cụ thể – trên màng của các ty lạp thể, là “các trạm năng lượng” của tế bào, xảy ra các quá trình tái tạo năng lượng cơ bản. ADN không chỉ ở trong nhân mà còn tồn tại bên ngoài nhân, trong một số trường hợp nằm trong ty lạp thể. Còn lại 90% được lấy ra từ nhân tế bào. Giữa bộ gen của nhân và các ty lạp thể tồn tại mối liên hệ điều tiết phức tạp. Chúng đảm bảo sự đồng bộ về mặt đếm (gắn) thông tin trong nhân và ty thể. Cho đến nay vẫn chưa rõ mối liên hệ xuôi và ngược chiều giữa chúng thực hiện như thế nào? Rất có thể các mối liên hệ này được thực hiện qua cường độ của điện thế màng ty lạp thể, qua các quá trình năng lượng bên trong tế bào?
Hưng phấn, ức chế và khả năng phản ứng
Một trong số các tính chất cơ bản của bất kỳ hệ thống sống nào là khả năng phản ứng. Đó là khả năng trả lời đối với tác động (kích thích) của môi trường bên ngoài bằng phản ứng. Đó là tính chất đặc trưng cho mọi tế bào nói riêng, và cơ chế nói chung. Nó là cơ sở của các quá trình tri giác, xử lý và truyền thông tin. Rất nhiều tế bào của cơ thể (thần kinh, cơ, một số tế bào tiết dịch) trả lời một cách đặc biệt (hưng phấn) đối với kích thích. Việc phát hiện ra các cơ chế hưng phấn của tế bào là một trong số các thành tựu lớn hơn cả của sinh vật học thế kỷ thứ XX.
Đã từ lâu người ta xác định được màng tế bào mang điện tích. Trong lúc hưng phấn thông tin được truyền đi nhờ sự thay đổi điện thế của tế bào. Đó là điện thế màng hay điện thế tỉnh lúc tế bào nghỉ ngơi. Sự thay đổi điện tích khi có kích thích gọi là điện thế hoạt động. Lúc về già trong các tế bào với các chức năng khác nhau cường độ của điện thế màng thay đổi không giống nhau: các tế bào tuyến giáp giảm xuống, tế bào thần kinh và cơ không thay đổi. Đây là sự thay đổi hay không thay đổi của giá trị điện thế trung bình. Ở động vật già thường hay gặp các tế bào có điện thế màng thấp. Kiểm tra vẻ mặt hình thái cho thấy chính các tế bào này để thay đổi hơn cả.
Điện thế hoạt động “khởi động” mọi chức năng của tế bào cũng thay đổi không giống nhau lúc về già. Trong các tế bào cơ – xương của chế độ lớn của nó giảm nhưng thời gian lại kéo dài. Kết quả giống như vậy thấy ở khâu đầu tiên trong phản ứng của tế bào đối với kích thích trong giai đoạn tiếp nhận thông tin (tri giác).